Współczesne Niemcy, czyli kilka słów o książce Piotra Burasa

Z okazji rankingu Forbesa  pt. „Najbardziej wpływowe kobiety świata” i zajęcia przez kanclerz Angelę Merkel zaszczytnego pierwszego miejsca, zdecydowałam, że mój dzisiejszy wpis poświęcę współczesnym Niemcom.

Ponieważ nie lubię się mądrzyć na tematy na których się nie znam, a nie wstydzę powoływać na autorytety w danej dziedzinie, odwołam się do książki Piotra Burasa pt. „Muzułmanie i inni Niemcy. Republika berlińska wymyśla się na nowo”, którą oczywiście bardzo Wam polecam.

Na początek kilka słów o samym autorze. Piotr Buras to publicysta Gazety Wyborczej i ekspert od spraw niemieckich. Pracował m.in. w Centrum Stosunków Międzynarodowych w Warszawie i Centrum im. Willy’ego Brandta Uniwersytetu Wrocławskiego. Mieszka teraz w Berlinie i jest Laureatem Nagrody Jabłonowskiego za rok 2011 w dziedzinie popularyzacji wiedzy o Niemczech w Polsce.

Autor stawia w książce tezę, że obecne Niemcy, w dwadzieścia lat po zjednoczeniu, znajdują się w kryzysie tożsamościowym i  pewnym „momencie krytycznym”. Kryzys nie oznacza w tym przypadku żadnej katastrofy, bo Niemcy w dalszym ciągu są krajem dość stabilnym i obliczalnym. Podkreślić jednak należy, że uwidaczniają się w nim coraz mocniej zmiany w kulturze politycznej, społeczeństwie i tożsamości.

Innymi słowy: symptomy kryzysu wychodzą na światło dzienne. Przede wszystkim jest to kryzys tożsamościowy. Buras widzi to w dwojaki sposób. Po pierwsze, są to zmiany w społeczeństwie, które „w coraz mniejszym stopniu wierzy w postęp i możliwość awansu” a także  poczucie wielu młodych Niemców, że dojście do materialnego standardu, jaki osiągnęli ich rodzice jest niemożliwe. Rodzice załapali się przecież na „efekt windy”, który potrafił wywindować niemal wszystkich kilka pięter w górę. Spowodowało to jednocześnie wzrost oczekiwań i aspiracji kolejnych pokoleń odnośnie przyszłości, włącznie z obietnicą pomnożenia majątku, poprawy standardów życiowych  itp. Do tej pory przecież dzieciom raczej żyło się lepiej niż rodzicom. W momencie kryzysu mamy do czynienia z sytuacją odwrotną.

Dziś rozwarstwienie między bogatymi a biednymi stało się dla Niemców faktem. W 2009 roku to właśnie Niemcom przypadł niechlubny tytuł kraju, w którym zdaniem OECD przepaść między bogatymi a biednymi powiększa się w szczególnie szybkim tempie. Według opublikowanego wtedy raportu w latach 2000-2005 11 proc. Obywateli Niemiec żyło poniżej progu biedy. (s. 40-41)

Będzie z tego wynikać w przyszłości obniżenie nastrojów społecznych i możliwość konfliktów na tym podłożu.  Autor powołuje się na Petera Sloterdijka mówiącego o ścieraniu się dwóch nowych klas społecznych: płacących składki „produktywnych” i odbiorców świadczeń socjalnych.

Po drugie, konsekwencje wieloletniej polityki imigracyjnej Niemiec a także spór o tożsamość narodową. Niemcy żyją obecnie takimi tematami jak „definicja niemieckości XXI wieku”, spór o meczety czy nauka religii w szkołach.

W związku z tym pojawiają się pytania, czy Niemcy przeżywające obecnie ów kryzys są w stanie z powodzeniem pełnić rolę przywódczą w Europie, gdy sami borykają się z tyloma znakami zapytania. Europa co prawda nadal „tańczy jak jej Niemcy zagrają”, ale jak podkreśla autor książki, jest to raczej melodia żałobna niż wesoły walczyk.

Na koniec rekomendacja Aleksandra Smolara: Książka Piotra Burasa jest pasjonującym intelektualnym reportażem z dzisiejszych Niemiec. W oparciu o bogatą literaturę, własne spostrzeżenia i rozmowy z wieloma wybitnymi intelektualistami Autor pokazuje nam zmieniające się Niemcy – państwo sukcesu, uważane za wzór dynamizmu, elastyczności i odpowiedzialności, a zarazem niepewne swojej przyszłości. Buras ze swadą pokazuje nowe konflikty społeczne oraz intelektualne i polityczne podziały przecinające społeczeństwo naszego zachodniego sąsiada. Ukazując dzisiejsze Niemcy, książka ułatwia zarazem zrozumienie wielu problemów całej Europy.

Piotr Buras, „Muzułmanie i inni Niemcy. Republika berlińska wymyśla się na nowo”, Warszawa 2011.

Polecam

AK

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: